Bamboe garnaal

De Bamboe garnaal is een grote, vreedzame waaierhandgarnaal uit snelstromende wateren in Zuidoost-Azie. De soort heet wetenschappelijk Atyopsis moluccensis en gebruikt waaierhanden om fijne voedseldeeltjes uit de stroming te filteren. Dit is dus geen normale dwerggarnaal en ook geen algeneter voor ruiten of planten.

Deze soort is goed te houden als het aquarium rijp is, zuurstofrijk water heeft en dagelijks geschikt zweefvoer langs de waaierhanden voert. In een te kleine, te schone of zwak stromende bak kan een Bamboe garnaal langzaam verhongeren terwijl de waterwaarden er op papier goed uitzien.

Voor wie is de Bamboe garnaal geschikt?

De Bamboe garnaal past bij houders die een rustig, volwassen aquarium hebben en actief willen voeren op stroming. Voor een beginner met een pas opgestart nano-aquarium is dit geen goede eerste keuze. Voor een gevorderde beginner met een stabiele bak van minimaal 80 liter, sterke filtratie en interesse in gericht voeren kan de soort juist heel interessant zijn.

Belangrijkste waarschuwing

De grootste fout bij Bamboe garnalen is langzame uithongering. Als een dier met de waaiers over bodem, hout of stenen schraapt, komt er meestal te weinig fijn voer door de stroming langs zijn zitplek. Alleen tabletten of gewone garnalenkorrels zijn niet genoeg.

Geef kleine hoeveelheden fijn voer in de stroming, maar voorkom tegelijk dat poedervoer het water vervuilt. Een goed ingedraaide filter, nul ammoniak, nul nitriet en veel zuurstof zijn daarom net zo belangrijk als het voer zelf.

Waterwaarden en stabiliteit

Een veilige praktijkrange is 22-28 graden Celsius, pH 6.5-7.5, GH 6-15, KH 3-8 en TDS ongeveer 150-300 ppm. The Shrimp Farm noemt onder andere pH 6.5-7.5, GH 6-10, KH 3-6 en TDS 150-300. Practical Fishkeeping noemt 23-29 graden Celsius, 6-15 dH en pH 6.5-7.5.

Kies stabiliteit boven het najagen van exacte getallen. Bamboe garnalen verdragen geen ammoniak of nitriet en doen het beter met laag nitraat, hoge zuurstof en rustige waterwissels. Vermijd grote temperatuurschommelingen, koperhoudende medicatie en plotselinge veranderingen in mineralen.

Aquarium inrichting

Gebruik bij voorkeur minimaal 80 liter of een aquarium van ongeveer 60-80 cm lengte met volwassen filtratie. Bronnen verschillen in minimummaat, maar kleinere en jonge bakken zijn riskanter omdat er weinig zwevend microleven is en water sneller vervuilt door poedervoer.

Richt de bak in met hout, stenen, open stromingsbanen en stevige zitplekken direct in of net naast de stroming. Een stroming van ongeveer 8-10 keer de bakinhoud per uur kan goed werken als er ook rustige schuilplekken zijn. De garnaal moet zelf kunnen kiezen tussen sterke stroming om te eten en rustigere plekken om te rusten of te vervellen.

Voeding

Bamboe garnalen eten voedsel dat in fijne deeltjes door het water zweeft: micro-organismen, organisch detritus, algendeeltjes, zeer fijn voer en klein dierlijk plankton. Geschikt zijn onder andere verpulverd vlokvoer, spirulina, chlorella, stofvoer voor jonge vissen, speciaal filter feeder voer, diepvries cyclops, copepoden of zeer fijne levende voedsels.

Voer gericht met een pipet of spuitje in de stroming voor de waaierhanden. Liever meerdere zeer kleine porties dan een grote wolk voer die later ammoniak, nitriet of nitraat geeft. Zinkende pellets en tabletten kunnen aanvullend interessant zijn voor andere bewoners, maar ze vervangen geen zweefvoer voor een waaierhandgarnaal.

Gedrag en combineren

De Bamboe garnaal is vreedzaam en zit vaak lange tijd op dezelfde plek met open waaierhanden in de stroming. Houd ze liever niet solitair als de bak groot genoeg is; een kleine groep van 3 of meer dieren laat natuurlijker gedrag zien. Ze kunnen in het begin schuw zijn en zoeken na een vervelling beschutting op tot het pantser hard is.

Deze soort kan samen met vreedzame kleine vissen, slakken, Neocaridina, Caridina en andere rustige garnalen zolang de waterwaarden en stroming passen. Vermijd vissen die aan waaierhanden pikken, garnalen kunnen doorslikken of veel onrust maken, zoals grotere cichliden, kogelvissen, agressieve barbelen en roofachtige bodemvissen.

Kweek en larven

Kweek in een normaal zoetwateraquarium lukt praktisch niet. Vrouwtjes kunnen veel kleine eieren dragen, maar de larven komen vrij zwevend uit en moeten snel naar brak tot zeewater om verder te ontwikkelen. Aquarium Glaser en Practical Fishkeeping geven aan dat de larven zich alleen in zeewater of brak tot marien water ontwikkelen.

Volwassen Bamboe garnalen zijn zoetwaterdieren en verdragen geen langdurig zout water. Reken er daarom op dat dieren in de handel vrijwel altijd wildvang of import zijn, tenzij een aanbieder gericht nakweek kan aantonen.

Herkomst en natuurlijke leefomgeving

Atyopsis moluccensis is beschreven als Atya moluccensis door De Haan in 1849 en wordt in WoRMS binnen het geslacht Atyopsis geplaatst. De soort wordt in hobbybronnen gekoppeld aan Zuidoost-Azie, waaronder Indonesie en de Molukken, Thailand, Maleisie en Sri Lanka.

In de natuur leeft de Bamboe garnaal in snelstromende, zuurstofrijke beken en rivieren met rotsen, hout, bladeren en plekken waar voedseldeeltjes door de stroming worden aangevoerd. Die leefwijze verklaart waarom stroming, zitplekken en fijn zweefvoer in het aquarium belangrijker zijn dan een standaard garnalenkorrel.

Uiterlijk en herkenning

Bamboe garnalen worden veel groter dan de meeste dwerggarnalen, vaak rond 8-10 cm. De kleur varieert van beige, zandkleurig en bruin tot oranjebruin, groenig of roodbruin, vaak met een lichtere rugstreep en soms vlekken of diamantachtige tekening.

Het duidelijkste herkenningspunt zijn de waaierhanden: de voorste poten dragen fijne waaiers waarmee het dier voedseldeeltjes uit de stroming kamt. Gezonde dieren zitten vaak met open waaiers in de waterstroom en bewegen de waaiers regelmatig naar de mond. Mannetjes hebben vaak duidelijker verdikte eerste looppoten.

Verschil met vergelijkbare garnalen

Verwar de Bamboe garnaal niet met Amano garnalen of Neocaridina. Amano's en Neocaridina grazen vooral over oppervlakken, terwijl Atyopsis moluccensis voedsel uit de waterkolom filtert. Vergeleken met de Vampiergarnaal, Atya gabonensis, blijft de Bamboe garnaal meestal kleiner en komt hij uit een andere regio.

In vergelijking met de verwante Atyopsis spinipes is correcte determinatie soms lastig in de handel. Let daarom vooral op herkomstinformatie, formaat, kleur, waaierhanden en betrouwbare importnaam.

Veelgemaakte fouten

• Bamboe garnalen in een kleine of pas opgestarte bak zetten.
• Ze behandelen als algeneters voor ruit, plant en steen.
• Alleen zinkende tabletten of garnalenkorrels voeren.
• Te weinig stroming maken of geen zitplek in de stroming aanbieden.
• Schrapen met de waaierhanden negeren.
• Poedervoer te ruim doseren waardoor het water vervuilt.
• Ammoniak, nitriet of zuurstoftekort accepteren.
• Ze combineren met vissen die aan de waaiers pikken.
• De bak te steriel schoonmaken.
• Verwachten dat eieren in zoetwater tot jonge garnalen opgroeien.