Naslagwerk

Glossarium

Verklaringen van veelgebruikte termen uit de garnalenhobby, van GH en KH tot biofilm en moult.

A21 termen

Abdomen

Biologie & anatomie

Gesegmenteerde achterlijf van de garnaal. Het abdomen buigt krachtig bij vluchten en draagt aan de onderzijde de zwempoten.

Amphidroom

Biologie & anatomie

Levenscyclus waarbij volwassen dieren in zoetwater leven, maar larven naar zout of brak water trekken. Amano-garnalen zijn hiervan een bekend voorbeeld.

Antennules

Biologie & anatomie

Kortere voorste tastorganen naast de antennes. Ze spelen een rol bij geur, balans en oriëntatie in het aquarium.

Aquarium cycling

Aquascaping & inrichting

Indraaien van een aquarium totdat nuttige bacteriën afvalstoffen kunnen verwerken.

Atya gabonensis

Soorten & varianten

Wetenschappelijke naam van de Vampiergarnaal. Het is een grote vreedzame waaierhandgarnaal die voedseldeeltjes uit stromend water filtert.

Atyidae

Soorten & varianten

Familie van zoetwatergarnalen waartoe veel aquariumgarnalen behoren, zoals Caridina, Neocaridina, Atya en Atyopsis.

Atyopsis moluccensis

Soorten & varianten

Wetenschappelijke naam van de Bamboegarnaal. Deze soort gebruikt waaierhanden om fijne voedseldeeltjes uit stroming te filteren.

B46 termen

Bacteriedruk

Ziektes & problemen

Hoe sterk schadelijke of opportunistische bacteriën in het systeem aanwezig zijn.

Bakwater

Waterchemie

Het water dat al in het aquarium zit. Vergelijk bakwater altijd met ververswater of transportwater voordat je gevoelige garnalen overzet.

Bamboe garnaal

Soorten & varianten

Grote vreedzame waaierhandgarnaal, meestal Atyopsis moluccensis. Heeft stroming, fijn zwevend voer en een rijpe bak nodig.

Bee garnaal

Soorten & varianten

Hobbyterm voor Bee-type Caridina, waaronder Crystal Red, Crystal Black en verwante lijnen. Ze vragen vaak zacht water met lage KH.

Bee-Caridina

Soorten & varianten

Praktische verzamelnaam voor gevoelige Caridina-lijnen zoals Crystal, Taiwan Bee, Pinto en Boa.

Berried

Biologie & anatomie

Engelse hobbyterm voor een vrouwtje dat eitjes onder het achterlijf draagt. In het Nederlands: eitjesdragend.

Bioload

Waterchemie

Engelse term voor biologische belasting: de hoeveelheid afval die dieren, voerresten en rottend materiaal aan het systeem toevoegen.

Biologische filtratie

Techniek & apparatuur

Filtratie door bacteriën die afvalstoffen omzetten. Voor garnalen is dit belangrijker dan alleen helder water.

Black Rose garnaal

Soorten & varianten

Donkere zwarte Neocaridina davidi-kleurlijn. Voor kleurbehoud houd je deze lijn beter apart van andere Neocaridina-kleuren.

Bloody Mary garnaal

Soorten & varianten

Donkerrode Neocaridina-variant waarbij kleur vaak dieper in het weefsel lijkt te zitten.

Blue Bolt garnaal

Soorten & varianten

Taiwan Bee-variant met wit tot blauw lichaam. Wordt gewaardeerd om zachte blauwe tinten en hoge kweekselectie.

Blue Carbon Rili garnaal

Soorten & varianten

Blauwe variant binnen de Rili/Carbon Rili-hoek van Neocaridina. Nakomelingen kunnen variëren in blauw, zwart en transparante zones.

Blue Tiger garnaal

Soorten & varianten

Blauwe Tiger-Caridina, vaak met oranje ogen. Wordt gehouden als Caridina mariae- of Tiger-lijn en vraagt stabiele, passende waarden.

Boa garnaal

Soorten & varianten

Korte handelsnaam voor Caridina Boa-lijnen. Boa verwijst vooral naar cape-, spot- en patroonselectie, niet naar een formele wildsoort.

Bodemfilter

Techniek & apparatuur

Filterplaat onder substraat die water door de bodem trekt. Wordt soms gebruikt met actieve soil in Caridina-kweek.

Body spots

Genetica & kleuren

Engelse patroonterm voor stippen op het lichaam van Caridina-lijnen zoals Boa, Galaxy en Pinto.

Brandnetelblad

Voeding

Gedroogd of geblancheerd bladvoer met mineralen en vezels. Garnalen eten het graag zodra het zacht wordt.

Broedperiode

Kweek & voortplanting

Tijd waarin een vrouwtje eitjes draagt tot jonge garnalen uitkomen. De duur hangt sterk af van soort en temperatuur.

Broedzorg

Kweek & voortplanting

Gedrag waarbij het vrouwtje eitjes schoon en zuurstofrijk houdt. Ze waaiert met pleopoden en verwijdert slechte eitjes.

Bronwater

Waterchemie

Het uitgangswater waarmee je werkt, zoals leidingwater, osmosewater, regenwater of demiwater.

Bruissteen

Techniek & apparatuur

Steentje dat lucht in fijne bellen verdeelt. Verbetert oppervlaktebeweging en zuurstofuitwisseling.

Bufferend substraat

Waterchemie

Substraat dat waterwaarden beïnvloedt, meestal door KH te verlagen en pH te stabiliseren. Dit wordt vaak gebruikt in Caridina-softwaterbakken.

C43 termen

Cape-patroon

Genetica & kleuren

Patroon waarbij een contrasterende kleur als een kap of mantel over kop en rug ligt. De term wordt vaak bij Boa-lijnen gebruikt.

Carapax

Biologie & anatomie

Harde rugschild dat kop en borststuk beschermt. Bij garnalen vormt het carapax een zichtbaar deel van het exoskelet.

Carbon Rili garnaal

Soorten & varianten

Donkere Neocaridina-variant met zwart of blauwachtig patroon en deels transparant lichaam.

Caridea

Biologie & anatomie

Infraorde van echte garnalen binnen de tienpotigen. Veel aquariumgarnalen vallen onder deze groep.

Caridina cf. babaulti

Soorten & varianten

Voorzichtige aanduiding voor garnalen die op Caridina babaulti lijken. Cf. betekent dat exacte determinatie onzeker blijft.

Caridina dennerli

Soorten & varianten

Wetenschappelijke naam van de Sulawesi Cardinal garnaal. Deze soort komt uit Sulawesi en vraagt warm, alkalisch en zeer stabiel water.

Caridina logemanni

Soorten & varianten

Soort binnen het Bee-garnalencomplex. Veel Crystal Red en Crystal Black-lijnen worden aan deze soort of nauwe verwanten gekoppeld.

Caridina mariae

Soorten & varianten

Wetenschappelijke naam die in de hobby vaak aan Tiger-garnalen wordt gekoppeld.

Caridina woltereckae

Soorten & varianten

Wetenschappelijke naam van de Sulawesi Harlequin garnaal. Deze soort is verbonden met de oude meren van Sulawesi.

Catappa als voer

Voeding

Afbrekend catappablad levert biofilm, vezels en tannines. Het is vooral langdurig aanvullend voer, geen volledig dieet.

Catappa-bladeren

Aquascaping & inrichting

Gedroogde bladeren van de Indische amandelboom. Ze geven tannines af en worden langzaam door garnalen en microleven afgebroken.

Cephalothorax

Biologie & anatomie

Samengegroeid kop-borstgedeelte onder het carapax. Hier liggen belangrijke organen zoals kieuwen, maag en hepatopancreas.

cf.

Kweek & voortplanting

Taxonomische afkorting van confer, gebruikt wanneer een dier op een soort lijkt maar niet zeker is gedetermineerd. In hobbyhandel vraagt dit extra voorzichtigheid.

Chelipeden

Biologie & anatomie

Poten met scharen of grijpfunctie. Bij dwerggarnalen zijn ze klein; bij sommige langarmgarnalen veel opvallender.

Chlooramine

Waterchemie

Stabielere combinatie van chloor en ammoniak in leidingwater. Verdwijnt niet snel door beluchten en vereist geschikte waterconditioner.

Chloorvergiftiging

Ziektes & problemen

Schade door onbehandeld leidingwater met chloor of chlooramine. Symptomen kunnen direct na waterwissel optreden.

Christmas moss (Vesicularia montagnei)

Aquascaping & inrichting

Mos met vertakte groeivorm die lijkt op kerstboomtakjes.

Ciliaten

Ziektes & problemen

Trilhaardiertjes. Sommige zijn onschuldig microleven, andere kunnen als witte aanslag op garnalen verschijnen, zoals Vorticella-achtige groei.

Cladogonium ogishimae

Ziektes & problemen

Algenachtige ziekteverwekker die vaak met green fungus wordt verward of aangeduid. Diagnose blijft lastig zonder microscopie.

CO2-set

Techniek & apparatuur

Systeem dat koolstofdioxide toevoegt voor plantengroei. In garnalenbakken vereist CO2 extra controle op pH en zuurstof.

Corydoras

Ziektes & problemen

Pantsermeervallen die vaak als vreedzame bodembewoners worden verkocht. Ze eten meestal geen volwassen garnalen gericht, maar kunnen jonge garnalen verstoren of opeten.

Crossbreeding

Kweek & voortplanting

Kruisen van verschillende lijnen, varianten of nauw verwante soorten. Kan nieuwe patronen geven, maar ook onvoorspelbare nakomelingen.

D22 termen

Debiet

Techniek & apparatuur

Hoeveel water een filter of pomp per uur verplaatst. Te veel of te weinig debiet kan voer, zuurstof en veiligheid voor jonge garnalen beïnvloeden.

Decapoda

Biologie & anatomie

Orde van tienpotigen waartoe garnalen, kreeften en krabben behoren. De naam verwijst naar tien looppoten.

Dekking

Genetica & kleuren

Hoe volledig kleur het lichaam bedekt. Goede dekking betekent weinig doorschijnende of vlekkerige zones.

Detritivoor

Voeding

Dier dat detritus en afbrekend organisch materiaal eet. Veel garnalen grazen deels als detritivoor, maar dat maakt overvoeren niet veilig.

Detritus

Voeding

Fijn organisch afval zoals plantenresten, voerresten en uitwerpselen. Een beetje hoort bij een rijpe bak, te veel belast de waterkwaliteit.

Directe kweek

Kweek & voortplanting

Kweek waarbij jongen direct als kleine garnaaltjes uitkomen en geen aparte larvenfase in brakwater nodig hebben.

Directe ontwikkeling

Kweek & voortplanting

Voortplanting waarbij jongen als kleine garnalen uitkomen. Neocaridina en veel Caridina hebben geen vrijzwemmende larvenfase.

dKH

Waterchemie

Duitse hardheidsgraad voor KH. Veel druppeltests geven KH in dKH aan; deze waarde zegt iets over carbonaatbuffering.

Dominant allel

Genetica & kleuren

Genvariant die zichtbaar kan zijn wanneer slechts één kopie aanwezig is. Niet alle garnalenkleuren volgen simpele dominantie.

Doorstroming

Techniek & apparatuur

Beweging van water door het aquarium. Goede doorstroming verdeelt zuurstof en voer, maar jonge garnalen moeten niet in de filterinlaat verdwijnen.

Doseerpomp

Techniek & apparatuur

Pomp die vloeibare toevoegingen nauwkeurig doseert. Nuttig bij plantenbakken, maar overdosering kan garnalen schaden.

Dragon stone

Aquascaping & inrichting

Decoratieve steen met gaten en ruwe structuur. Controleer waterwaarden, want samenstelling kan per partij verschillen.

Drijfplanten

Aquascaping & inrichting

Planten die aan het wateroppervlak groeien. Ze dempen licht, nemen nitraat op en bieden beschutting aan garnalen.

E9 termen

Eikenbladeren

Aquascaping & inrichting

Langzaam afbrekende bladeren die schuilplekken en biofilm leveren. Alleen gebruiken wanneer ze schoon, droog en pesticidevrij zijn.

Epibiont

Ziektes & problemen

Organisme dat op de buitenkant van een ander organisme leeft. Bij garnalen kunnen sommige epibionten zichtbaar zijn op rostrum, kieuwen of schild.

Exoskelet

Biologie & anatomie

Uitwendig skelet van chitine en mineralen. Het beschermt de garnaal maar moet regelmatig worden afgeworpen om te groeien.

F11 termen

Fenotype

Genetica & kleuren

Zichtbare eigenschappen van een garnaal, zoals kleur, patroon en lichaamsvorm. Fenotype ontstaat uit genen en omgeving.

Filterinlaat

Techniek & apparatuur

Punt waar water het filter in wordt gezogen. Bij garnalen hoort hier vaak een spons of guard op om jongen te beschermen.

Filteruitlaat

Techniek & apparatuur

Punt waar gefilterd water terug de bak in stroomt. De richting beïnvloedt stroming, oppervlaktebeweging en zuurstofuitwisseling.

Fire Red garnaal

Soorten & varianten

Hoger rode Neocaridina davidi-grade dan eenvoudige Cherry. De kleur is meestal egaler en dekkender door selectie.

Fishbone-patroon

Genetica & kleuren

Caridina-patroon met centrale ruglijn en zijstrepen, vergelijkbaar met een visgraat.

G24 termen

Galaxy Fishbone garnaal

Soorten & varianten

Hoog geselecteerde Caridina met ruglijn, zijpatronen en vaak spikkels op de kop.

Gematcht water

Waterchemie

Nieuw water dat qua temperatuur, GH, KH, pH en TDS dicht bij het bakwater ligt. Dit verkleint stress bij waterwissels.

Genenpool

Genetica & kleuren

Alle genetische variatie binnen een kweekgroep. Een te smalle genenpool kan vitaliteit en jonge-overleving verminderen.

Geslachtsonderscheid

Kweek & voortplanting

Herkennen van mannetjes en vrouwtjes. Vrouwtjes zijn vaak groter, ronder en tonen bij rijpheid een eizadel.

Gesloten kolonie

Genetica & kleuren

Kweekgroep waarin lange tijd geen nieuw bloed wordt ingebracht. Dit helpt lijnvastheid, maar kan inteeltrisico vergroten.

GH/KH+

Waterchemie

Mineralenzout dat zowel GH als KH verhoogt. Dit wordt vaak gebruikt voor Neocaridina op osmosewater of ander mineraalarm bronwater.

GH+

Waterchemie

Mineralenzout dat vooral GH verhoogt zonder veel KH toe te voegen. Dit past bij veel zachte Bee-Caridina-systemen met actief substraat.

Ghost shrimp

Soorten & varianten

Engelse verzamelnaam voor transparante aquariumgarnalen. Let op: verschillende soorten worden onder deze naam verkocht en niet allemaal passen bij dwerggarnalen.

Golden Back

Genetica & kleuren

Rugstreep met gele of goudachtige uitstraling. De term komt vooral voor bij Yellow Golden Back en vergelijkbare Neocaridina-selecties.

Golden Bee garnaal

Soorten & varianten

Lichte Bee-Caridina met wit tot goudachtige uitstraling. Wordt vaak in dezelfde verzorgingshoek geplaatst als Crystal en Snow White.

Gonopoden

Biologie & anatomie

Gespecialiseerde voortplantingsaanhangsels bij mannelijke kreeftachtigen. De term komt vooral in anatomische of taxonomische context voor.

Grade

Genetica & kleuren

Kwaliteitsaanduiding voor kleur, patroon of dekking. Grades verschillen per variant en zijn niet altijd internationaal gelijk.

Green fungus

Ziektes & problemen

Hobbynaam voor groene pluizige aangroei onder garnalen. Vaak geen echte schimmel, maar vermoedelijk parasitair of algachtig.

Green Jade garnaal

Soorten & varianten

Groene Neocaridina-selectie met variabele dekking. Regelmatige selectie is nodig om de groene kleur stabiel te houden.

H14 termen

Half Moon-patroon

Genetica & kleuren

Crystal Red/Black patroon waarbij een vlek op halve maan lijkt. Het is een patroonnaam binnen grading en selectie.

Hamburger mattenfilter

Techniek & apparatuur

Groot sponsfilter over een zijwand of hoek. Biedt veel bacterieoppervlak en zachte stroming voor garnalenbakken.

Handelsnaam

Kweek & voortplanting

Naam waaronder dieren worden verkocht. Handelsnamen zijn handig, maar zeggen niet altijd iets over soort, lijnzuiverheid of verzorging.

Hang-on-back filter

Techniek & apparatuur

Filter dat aan de aquariumrand hangt. Gebruik een prefilter spons om jonge garnalen tegen opzuigen te beschermen.

Hardscape

Aquascaping & inrichting

Niet-levende inrichting zoals stenen, hout en decoratie. Hardscape bepaalt schuilplaatsen, stroming en graasoppervlak.

Hepatopancreas

Biologie & anatomie

Spijsverteringsorgaan dat functies van lever en alvleesklier combineert. Het verwerkt voedingsstoffen en ligt in het kop-borstgedeelte.

Hinomaru

Genetica & kleuren

Crystal Red/Black patroon met een ronde vlek die doet denken aan de Japanse vlag. Wordt gebruikt bij grading van Bee-garnalen.

Hybride

Genetica & kleuren

Nakomeling uit kruising tussen soorten, lijnen of variantgroepen. In garnalenkweek kan dit bewust of ongewenst gebeuren.

Hybridegroep

Genetica & kleuren

Praktische verzamelnaam voor kweeklijnen met gemengde achtergrond. Pinto, Boa en sommige Galaxy-lijnen worden vaak zo benaderd.

I7 termen

Incubatie

Biologie & anatomie

Periode waarin eitjes zich ontwikkelen onder het achterlijf van het vrouwtje. Temperatuur beïnvloedt hoe snel de eitjes uitkomen.

Indian Zebra garnaal

Soorten & varianten

Handelsnaam voor een zebra-achtige Caridina cf. babaulti-lijn. De cf.-aanduiding betekent dat exacte soortbepaling voorzichtig blijft.

J2 termen
K21 termen

Kalibratievloeistof

Techniek & apparatuur

Vloeistof met bekende waarde om pH-, EC- of TDS-meters te controleren. Zonder kalibratie kunnen digitale meters misleidend zijn.

Kalksteen

Waterchemie

Steen die calciumcarbonaat kan afgeven en daardoor KH, GH en pH kan verhogen. Vaak ongeschikt voor zachte Caridina-bakken.

Kationuitwisseling

Waterchemie

Vorm van ionuitwisseling waarbij positief geladen ionen worden gebonden of afgegeven. Dit verklaart een deel van de werking van actieve soil.

Ketapang

Aquascaping & inrichting

Andere naam voor catappa of Indian almond leaf. Het blad wordt gebruikt als schuilplaats, biofilmoppervlak en langzaam afbrekend voer.

Kieuwen

Biologie & anatomie

Ademhalingsorganen waarmee garnalen zuurstof uit water opnemen. Slechte zuurstofwaarden of vuil water belasten de kieuwen.

Kleurmorf

Genetica & kleuren

Kleurvorm binnen een soort of kweeklijn. Neocaridina davidi heeft bijvoorbeeld rode, gele, blauwe, groene en donkere kleurmorfen.

Koelventilator

Techniek & apparatuur

Ventilator die via verdamping het aquarium koelt. Dit verlaagt temperatuur, maar verhoogt verdamping en vraagt correct top-off water.

Koloniekweek

Kweek & voortplanting

Kweken in een vaste groep zonder individuele paring te sturen. Geschikt voor beginners, maar selectie is minder nauwkeurig.

Koper (Cu)

Waterchemie

Zwaar metaal dat al in lage concentraties giftig kan zijn voor garnalen. Risico komt uit leidingen, medicijnen, meststoffen en decoratie.

Kruising

Kweek & voortplanting

Voortplanting tussen verschillende lijnen, kleurvormen of soorten. Kruisingen kunnen gewenst zijn in selectiekweek of ongewenst bij kleurbehoud.

Kweeklijn

Genetica & kleuren

Groep garnalen die door selectie rond kleur, patroon, herkomst of wateraanpassing is opgebouwd.

L17 termen

Lake Towuti

Biologie & anatomie

Oud Sulawesi-meer waar verschillende endemische garnalen voorkomen. De naam komt vaak terug bij specialistische Sulawesi-soorten en biotoopinformatie.

Larvale ontwikkeling

Biologie & anatomie

Ontwikkeling via vrijzwemmende larven. Amano-garnalen hebben dit, terwijl Neocaridina en veel Caridina direct ontwikkelde jongen krijgen.

LED-verlichting

Techniek & apparatuur

Energiezuinige aquariumverlichting voor planten, algen en dag-nachtritme. Te veel licht kan algenexplosies stimuleren.

Leidingwater

Waterchemie

Drinkwater uit het leidingnet. Voor garnalen is vooral stabiliteit, hardheid, chloor/chlooramine, nitraat en mogelijke metaalbelasting relevant.

Libellenlarve

Ziektes & problemen

Roofzuchtige larve die jonge en volwassen garnalen kan pakken. Komt meestal mee met buitenplanten of onbehandelde waterplanten.

Lichttimer

Techniek & apparatuur

Schakelt verlichting volgens een ingesteld tijdschema. Het effect op planten en algen hangt ook af van lichtsterkte, plantbehoeften en overige omstandigheden.

Lijnteelt

Genetica & kleuren

Kweken binnen verwante dieren om eigenschappen vast te leggen. Het lijkt op lijnkweek en vraagt bewaking van vitaliteit.

Limnobium laevigatum

Aquascaping & inrichting

Drijfplant met lange wortels waar jonge garnalen graag tussen schuilen. Groeit snel bij voldoende licht en voeding.

Luchtpomp

Techniek & apparatuur

Pomp die lucht naar sponsfilter of bruissteen voert. Verhoogt gasuitwisseling en ondersteunt zuurstofvoorziening.

M22 termen

Macrobrachium

Soorten & varianten

Geslacht van langarmgarnalen. Sommige soorten kunnen groter en roofzuchtiger zijn dan dwerggarnalen, dus combineren vraagt voorzichtigheid.

Magneetventiel

Techniek & apparatuur

Elektrisch ventiel dat CO2 automatisch afsluit, vaak 's nachts. Werkt meestal samen met een timer.

Mechanische filtratie

Techniek & apparatuur

Filtratie die zwevend vuil uit het water vangt. Spoel mechanisch materiaal voorzichtig uit zonder alle nuttige bacteriën te verstoren.

Medicatie

Ziektes & problemen

Middel tegen ziekten of parasieten. Veel vismedicatie en slakkenmiddelen zijn riskant voor garnalen, vooral bij koper of verkeerde dosering.

Mineraalzout

Waterchemie

Zoutmengsel waarmee osmosewater, demiwater of regenwater opnieuw geschikt wordt gemaakt voor garnalen. Kies GH+, GH/KH+ of Sulawesi-mineralen passend bij de soort.

Mineral creep

Waterchemie

Langzame mineralenopbouw door verdamping, verkeerd top-off water of te weinig echte waterwissels. GH en TDS lopen dan geleidelijk op.

Mutatie

Genetica & kleuren

Verandering in de DNA-sequentie. Een mutatie kan neutraal, nadelig of gunstig zijn; selectie op een aantrekkelijk uiterlijk bewijst geen gezondheidsvoordeel.

N12 termen

Neocaridina davidi

Soorten & varianten

Sterke zoetwatergarnaal en basissoort achter Cherry, Blue Dream, Yellow Fire en veel Rili-varianten.

Neocaridina palmata

Soorten & varianten

Neocaridina-soort die in de hobby onder meer met Snowball-garnalen wordt verbonden. Niet verwarren met Neocaridina davidi-kleuren.

No Entry-patroon

Genetica & kleuren

Crystal Red/Black patroon waarbij een ronde vlek door een witte streep wordt onderbroken. De naam verwijst naar een verkeersbord.

O19 termen

Omnivore

Voeding

Alleseter. De meeste aquariumgarnalen eten biofilm, algen, detritus, micro-organismen en kleine hoeveelheden dierlijk of eiwitrijk voer.

Opgeloste zuurstof

Waterchemie

Zuurstof die in het water beschikbaar is voor garnalen en bacteriën. Warm water, bacteriebloei en veel organisch afval kunnen het zuurstofniveau verlagen.

Oppervlakteskimmer

Techniek & apparatuur

Apparaat dat kaamlaag van het wateroppervlak verwijdert. Verbetert gasuitwisseling, maar moet garnalenveilig worden gebruikt.

Orange Eye Blue Tiger (OEBT)

Soorten & varianten

Afkorting voor Orange Eye Blue Tiger. Dit is een Blue Tiger-lijn met opvallende oranje ogen.

Organische belasting

Waterchemie

Belasting door voerresten, uitwerpselen, dode planten, dode dieren en ander afbreekbaar materiaal.

Osmoregulatiestress

Ziektes & problemen

Stress doordat een garnaal snel moet aanpassen aan andere zout- of mineraalconcentraties. Dit speelt bij grote TDS- of GH-verschillen.

Otocinclus

Ziektes & problemen

Kleine algenetende meerval die vaak als relatief garnalenveilig wordt gezien. Ook hierbij blijven jonge garnalen en voedselconcurrentie aandachtspunten.

Ovaria

Biologie & anatomie

Eierstokken waarin eicellen rijpen. Bij veel dwerggarnalen zijn rijpe ovaria zichtbaar als eizadel.

Oxidator

Techniek & apparatuur

Apparaat dat zuurstof kan vrijmaken uit peroxide-oplossing. Sommige garnalenhouders gebruiken het als extra zuurstofondersteuning, niet als vervanging van onderhoud.

P28 termen

Painted Fire Red garnaal

Soorten & varianten

Zeer dekkende rode Neocaridina davidi-selectie. De naam wijst op intensere kleurdekking dan gewone Fire Red.

Paringszwemmen

Kweek & voortplanting

Actief rondzwemmen van mannetjes na een vrouwtjesvervelling. Ze zoeken feromonen van een vruchtbaar vrouwtje.

Pereiopoden

Biologie & anatomie

Looppoten onder het borststuk. Garnalen gebruiken ze om te lopen, voedsel te verzamelen en oppervlakken af te grazen.

Perifyton

Aquascaping & inrichting

Natuurlijke aangroei van algen, bacteriën en kleine organismen op onderwateroppervlakken. Garnalen grazen hier graag op.

Pesticiden

Ziektes & problemen

Bestrijdingsmiddelen die via planten, handen, sprays of water in het aquarium kunnen komen.

pH-meter

Techniek & apparatuur

Elektronische meter voor zuurgraad. Moet regelmatig worden gekalibreerd om betrouwbare pH-waarden te geven.

Pinto garnaal

Soorten & varianten

Caridina-variant met contrastrijke patronen, vaak strepen, spots of zebra-achtige tekening. Pinto-lijnen vragen gerichte selectie.

Pinto-patroon

Genetica & kleuren

Caridina-patroon met sterke witte of donkere tekening, vaak zebra, spotted head of cloud-achtige vormen.

Pleopoden

Biologie & anatomie

Zwempoten onder het achterlijf. Vrouwtjes waaieren hiermee zuurstofrijk water langs de eitjes.

Postmolt

Biologie & anatomie

Kwetsbare fase direct na de vervelling. Het nieuwe exoskelet is zacht en de garnaal verstopt zich vaak.

ppm

Waterchemie

Parts per million. In de hobby wordt ppm vaak gebruikt voor TDS, nitraat, nitriet, ammoniak en andere testwaarden.

Premolt

Biologie & anatomie

Fase vlak vóór de vervelling. De garnaal eet soms minder en vormt onder het oude pantser al een nieuw exoskelet.

Q1 term

Quarantaine

Kweek & voortplanting

Aparte observatieperiode voor nieuwe garnalen, planten of decoratie. Quarantaine verkleint risico op parasieten, ziektes en ongewenste dieren.

R13 termen

Recessief allel

Genetica & kleuren

Genvariant die meestal pas zichtbaar wordt wanneer twee kopieën aanwezig zijn. Recessieve eigenschappen kunnen generaties verborgen blijven.

Red Rili garnaal

Soorten & varianten

Neocaridina met rode kop en staart en een transparant middenstuk. Het Rili-patroon maakt selectie belangrijk.

Red Tiger garnaal

Soorten & varianten

Roodachtige Tiger-Caridina. De naam beschrijft kleur en streeppatroon binnen Tiger-kweeklijnen.

Rijpe bak

Aquascaping & inrichting

Aquarium dat langer stabiel draait met biofilm, microleven en een ingewerkt filter.

Rili-patroon

Genetica & kleuren

Patroon waarbij delen van het lichaam transparant blijven terwijl kop en staart gekleurd zijn.

RO/DI-water

Waterchemie

Extra zuiver water uit osmose plus deïonisatiehars. Wordt gebruikt wanneer kraanwater te hard, vervuild of onstabiel is.

Rostrum

Biologie & anatomie

Snavelvormige uitsteeksel aan de voorkant van de kop. Vorm en tandjes helpen soms bij soortherkenning.

S41 termen

Saliniteit

Waterchemie

Zoutgehalte van water. Vooral belangrijk bij brakwaterkweek van Amano-garnalen en andere soorten met larven die zoutiger water nodig hebben.

Schaarpootjes

Biologie & anatomie

Voorste pootjes met kleine grijpers. Garnalen gebruiken ze om biofilm, algen en voer naar de mond te brengen.

Schuilplaatsen

Aquascaping & inrichting

Mossen, hout, stenen en buisjes waar garnalen zich verbergen. Vooral belangrijk na vervelling en voor jonge dieren.

Scutariella japonica

Ziektes & problemen

Platwormachtige parasiet die vaak op kop of kieuwdeksel zit. Eitjes kunnen aan oude vervellingen blijven hangen.

Seeding

Aquascaping & inrichting

Het enten van een nieuwe bak met filtermateriaal, bodem, mulm of bacteriën uit een gezonde rijpe bak. Dit kan indraaien ondersteunen, maar vervangt testen niet.

Seiryu stone

Aquascaping & inrichting

Populaire aquascapingsteen die vaak KH en GH verhoogt. Minder geschikt voor zachtwater-Caridina zonder controle.

Selectiekweek

Kweek & voortplanting

Gerichte keuze van ouderdieren met gewenste eigenschappen. Doel is betere kleur, patroon, vorm of stabiliteit in volgende generaties.

Setae

Biologie & anatomie

Fijne borstelharen op poten of waaierhanden. Ze helpen bij voedsel verzamelen, schoonmaken en waarnemen van de omgeving.

Shrimplets

Kweek & voortplanting

Pas uitgekomen jonge dwerggarnalen die lijken op mini-volwassenen. Ze grazen direct op biofilm en fijn voer.

Silicaten

Waterchemie

Opgeloste siliciumverbindingen die kunnen bijdragen aan diatomeeën, vooral in jonge bakken. Niet elk diatomeeënprobleem komt alleen door silicaat.

Slakkenmiddel

Ziektes & problemen

Middel tegen slakken. Veel slakkenmiddelen zijn gevaarlijk voor garnalen en kunnen koper of andere ongeschikte werkzame stoffen bevatten.

Snow White garnaal

Soorten & varianten

Witte Bee/Crystal-Caridina-lijn. De verzorging vraagt zacht, stabiel water en lage KH zoals bij andere Bee-Caridina.

Solid kleur

Genetica & kleuren

Effen kleurdekking zonder transparante zones. Solid varianten vragen selectie op dekking, intensiteit en gelijkmatigheid.

sp.

Kweek & voortplanting

Taxonomische afkorting voor een onbekende of niet nader bepaalde soort binnen een geslacht, bijvoorbeeld Caridina sp. Pinto.

Spinazie

Voeding

Geblancheerd bladgroen met mineralen en plantaardige vezels. Gebruik kleine porties om waterbelasting te voorkomen.

spp.

Kweek & voortplanting

Taxonomische afkorting voor meerdere soorten binnen een geslacht. Je ziet dit bijvoorbeeld bij algemene verwijzingen naar Caridina spp.

Spraybar

Techniek & apparatuur

Filteruitlaat met meerdere gaatjes die stroming spreidt. Handig om zachte oppervlaktebeweging te maken zonder harde straal.

Staartwaaier

Biologie & anatomie

Achterste waaier van uropoden en telson. Garnalen gebruiken deze bij snelle vluchtbewegingen en sturen tijdens zwemmen.

Sulawesi Cardinal garnaal

Soorten & varianten

Nederlandse naam voor Caridina dennerli. Deze rode Sulawesi-garnaal vraagt warm, alkalisch, zuurstofrijk en zeer stabiel water.

Sulawesi Harlequin garnaal

Soorten & varianten

Sulawesi-soort die vaak met Caridina woltereckae wordt verbonden. Houding vraagt specialistische, warme en alkalische omstandigheden.

T25 termen

Taitibee

Genetica & kleuren

Hobbyterm voor een Tibee die opnieuw met Taiwan Bee is gekruist. Taitibees worden gebruikt om Pinto- en andere complexe patronen te maken.

Taiwan Bee garnaal

Soorten & varianten

Caridina-kweekgroep met intense patronen zoals King Kong, Panda, Wine Red en Blue Bolt. Meestal gevoeliger dan Neocaridina.

Tannines

Waterchemie

Natuurlijke looistoffen uit hout, bladeren en botanicals. Ze kunnen water amberkleurig maken en horen bij veel natuurlijke garnalensetups.

Taxonomie

Kweek & voortplanting

Wetenschappelijke indeling en naamgeving van organismen. Bij garnalen verandert taxonomie soms, waardoor hobby- en wetenschappelijke namen uiteenlopen.

Telson

Biologie & anatomie

Middelste staartplaat tussen de uropoden. Samen vormen ze de staartwaaier voor snelle ontsnappingen.

Thermometer

Techniek & apparatuur

Meet de actuele watertemperatuur. Een losse thermometer controleert of verwarming en thermostaat betrouwbaar werken.

Tiger garnaal

Soorten & varianten

Verzamelnaam voor Caridina-lijnen met tijgerstrepen, zoals Tangerine Tiger, Blue Tiger en Red Tiger. Waterwensen hangen af van de lijn.

Tijgergarnaal

Soorten & varianten

Nederlandse naam voor Tiger-garnalen in de Caridina-hobby. Niet verwarren met grote consumptiegarnalen uit zee- of brakwaterteelt.

Top-off

Waterchemie

Verdampt water aanvullen zonder een echte waterwissel te doen. Top-off doe je normaal met mineraalarm water, omdat mineralen niet verdampen.

Turf

Aquascaping & inrichting

Natuurlijk materiaal dat water kan verzuren en kleuren. Gebruik het voorzichtig, omdat pH en geleidbaarheid kunnen veranderen.

U3 termen

Uitsluipen

Biologie & anatomie

Het uitkomen van jonge garnalen of larven uit de eitjes. Bij directe ontwikkeling lijken de jongen meteen op kleine garnalen.

Uropoden

Biologie & anatomie

Waaierachtige staartdelen naast het telson. Ze helpen bij snelle achterwaartse vluchtbewegingen.

V14 termen

Vampier garnaal

Soorten & varianten

Grote waaierhandgarnaal, Atya gabonensis. Ondanks de naam is het een vreedzame filtervoeder die stroming nodig heeft.

var.

Kweek & voortplanting

Afkorting van variëteit. In de garnalenhobby wordt var. vaak gebruikt voor kleurvormen, ook wanneer het taxonomisch niet strikt formeel is.

Verdamping

Waterchemie

Verdwijnen van water als damp. Mineralen blijven achter, waardoor GH en TDS kunnen stijgen als je verkeerd aanvult.

Verdampingskoeling

Techniek & apparatuur

Koeling doordat water verdampt, bijvoorbeeld met een ventilator. Dit kan effectief zijn, maar verlaagt het waterniveau en concentreert mineralen.

Vervelling (Ecdysis)

Biologie & anatomie

Proces waarbij een garnaal het oude exoskelet afwerpt. Vervelling is nodig voor groei, herstel en voortplanting.

Ververswater

Waterchemie

Nieuw water voor een waterwissel. Voor garnalen moet dit vooraf worden voorbereid, gemeten en rustig toegevoegd.

Voerschaaltje

Voeding

Klein schaaltje om voer geconcentreerd aan te bieden. Maakt resten verwijderen makkelijker en houdt bodem schoner.

W10 termen

Waaierhanden

Biologie & anatomie

Waaiervormige voorpoten van filtervoedende garnalen. Ze vangen fijne voedseldeeltjes uit stromend water.

Waaierhandgarnaal

Soorten & varianten

Verzamelnaam voor filtervoedende garnalen zoals Bamboe- en Vampiergarnalen. Ze gebruiken waaierhanden om voedsel uit stroming te vangen.

Waterconditioner

Waterchemie

Middel dat leidingwater behandelt, bijvoorbeeld tegen chloor of chlooramine. Het lost verkeerde GH, KH, nitraat of metaalproblemen niet automatisch op.

Wetenschappelijke naam

Kweek & voortplanting

Latijnse soortnaam zoals Neocaridina davidi of Caridina dennerli. Deze is betrouwbaarder dan handelsnamen, maar kan door taxonomische updates veranderen.

Wild type

Genetica & kleuren

Natuurlijke, meestal bruine of transparante kleurvorm. Wild type verschijnt vaak wanneer kleurvarianten ongecontroleerd kruisen.

Wine Red garnaal

Soorten & varianten

Rode Taiwan Bee-variant met diepe wijnrode kleur en witte accenten. Verzorging lijkt op andere gevoelige Taiwan Bee-lijnen.

Y3 termen

Yellow Fire garnaal

Soorten & varianten

Gele Neocaridina davidi-selectie. Intens gele vrouwtjes tonen soms een duidelijke rugstreep.

Yellow Neon garnaal

Soorten & varianten

Heldere gele Neocaridina davidi-kleurlijn. Meng deze niet met andere Neocaridina-kleuren als je gele nakomelingen wilt behouden.

Z6 termen

Zebra-patroon

Genetica & kleuren

Patroon met duidelijke strepen. De term komt voor bij Tiger, Pinto, Galaxy en sommige babaulti-achtige handelsnamen.

Zoutbad

Ziektes & problemen

Korte behandeling in zout water die soms bij externe parasieten wordt gebruikt. Het kan garnalen stress geven en hoort alleen met duidelijke reden.

Zuurstofgehalte

Waterchemie

Hoeveel opgeloste zuurstof beschikbaar is voor garnalen en bacteriën. Warm water, overbezetting en bacteriebloei kunnen zuurstoftekort veroorzaken.

Zware metalen

Waterchemie

Metalen zoals koper, zink, lood of nikkel die voor garnalen schadelijk kunnen zijn. Bronnen zijn soms leidingen, medicatie, meststoffen of vervuiling.